Model otwarty (open-weight / open-source)

Model otwarty to model, którego wyuczone wagi — czyli wartości parametrów decydujące o jego działaniu — udostępniono publicznie, najczęściej na licencji pozwalającej na pobranie, uruchomienie i dalsze dostrojenie. Przykładem są modele z rodziny Llama. Stanowi to przeciwieństwo modeli zamkniętych, które dostawca udostępnia wyłącznie przez API, bez wglądu w same wagi.

Różnica wobec pełnego open-source jest tu istotna — warto rozdzielić dwa stopnie otwartości. Określenie open-weight oznacza, że publicznie dostępne są same wagi gotowego modelu, ale niekoniecznie dane treningowe czy kod użyty do jego wytrenowania. Pełny open-source idzie dalej i obejmuje także zbiór danych, kod treningowy oraz dokumentację, dzięki czemu proces powstania modelu daje się odtworzyć. W praktyce większość popularnych modeli „otwartych” jest dziś open-weight, a nie w pełni open-source.

Dla firmy otwartość ma konkretne znaczenie wdrożeniowe. Model można uruchomić lokalnie lub on-premise, co zwiększa prywatność danych i niezależność od jednego dostawcy, a w przypadku mniejszych wariantów prowadzi w stronę małego modelu językowego działającego na własnym sprzęcie. Duże modele otwarte pełnią często rolę modelu fundamentowego — bazy, którą zespół dostraja do swoich zadań — w odróżnieniu od zamkniętego dużego modelu językowego, dostępnego tylko jako usługa.