Co się stało
28 października zaczęły obowiązywać artykuły 8–18 ustawy o systemach sztucznej inteligencji (Dz.U. 2026 poz. 1003). Tego samego dnia Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI) zebrała się na pierwszym posiedzeniu pod przewodnictwem Pameli Krzypkowskiej. Od tego dnia można też składać do niej skargi na systemy AI, a na stronie komisji działają już formularze elektroniczne do wniosków i skarg.
Dla firm najważniejsza z nowych rzeczy to opinia indywidualna. Działa to tak:
- O opinię może poprosić firma, która już podlega AI Act albo dopiero planuje działanie, po którym zacznie mu podlegać. Wniosek może dotyczyć stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego, czyli także wdrożenia, którego jeszcze nie ma.
- Jeden wniosek to jedno zagadnienie. Trzeba w nim wyczerpująco opisać sytuację i przedstawić własne stanowisko co do jej oceny prawnej. Samo pytanie nie wystarczy.
- Opłata wynosi 150 zł. Komisja ma 30 dni na odpowiedź, a w sprawach szczególnie skomplikowanych 60.
- Jeśli komisja nie zdąży, uznaje się, że wydała opinię zgodną ze stanowiskiem wnioskodawcy, a opłata wraca w całości.
- Opinia wiąże KRiBSI i inne organy, których komisja pytała o zdanie, ale tylko dla opisanego we wniosku stanu faktycznego.
- Ta sama firma może złożyć kolejny wniosek najwcześniej 30 dni po poprzednim. Wcześniejszy zostaje bez rozpoznania.
- Komisja może później zmienić albo uchylić opinię, na przykład po nowych wytycznych Komisji Europejskiej. Firmie, która zastosowała się do opinii przed zmianą, nie może to szkodzić.
- Opinie trafiają do Biuletynu Informacji Publicznej po anonimizacji i usunięciu tajemnicy przedsiębiorstwa.
Nasza teza
To nasza interpretacja. W lipcu pisaliśmy o luce między obowiązkami a nadzorem: AI Act obowiązuje od sierpnia, a urzędu, który mógłby o niego zapytać, jeszcze nie było. Ta luka się zamknęła. Urząd ma teraz dwa kanały: skargi, które może złożyć Twój klient albo konkurent, oraz opinie, o które możesz poprosić sam.
Opinia za 150 zł to najtańsza pewność prawna, jaką da się dziś kupić w sprawie AI Act w Polsce. Chroni jednak dokładnie to, co opisałeś we wniosku. Jeśli opiszesz system tak, jak wygląda w ofercie handlowej, a działa inaczej, opinia dotyczy systemu, którego nie masz. Dlatego o wartości wniosku decyduje opis stanu faktycznego. Musi mówić, jakie dane system przetwarza, kto podejmuje decyzję i gdzie jest człowiek. Taki opis powinien pisać ktoś, kto zna system od środka.
Druga rzecz łatwo umyka: limit 30 dni dotyczy firmy, a nie zespołu. Duża organizacja, w której pięć działów ma po jednej wątpliwości co do AI Act, może złożyć jeden wniosek na miesiąc. Ktoś musi więc decydować, które pytanie idzie pierwsze. Bez tego wygra ten zespół, który pierwszy wyśle formularz.
Trzecia rzecz to milczenie urzędu. Spekulacja: komisja dopiero rekrutuje pierwszych pracowników, więc w pierwszych miesiącach terminy mogą być napięte. Jeśli komisja nie zdąży, Twoje stanowisko staje się opinią. Pisz je więc tak, jakby miało zostać wydane bez poprawek, bo może.
Dlaczego to ma znaczenie
Private Equity
Limit 30 dni dotyczy pojedynczej firmy, więc każda spółka w portfelu ma własny. W due diligence spółki, która sprzedaje AI do rekrutacji, oceny zdolności kredytowej albo innych zastosowań z Załącznika III, zapytaj, czy ma opinię indywidualną dla swojej kwalifikacji. Jeśli nie ma, a sprawa jest graniczna, wniosek o opinię to tani sposób na zamknięcie ryzyka przed kolejną rundą albo wyjściem. Opinię wiążącą urząd łatwiej pokazać kupującemu niż memo z kancelarii.
Enterprise
Ustal, kto w firmie prowadzi kolejkę pytań do KRiBSI. Najlepiej, żeby była to ta sama osoba, która prowadzi rejestr systemów AI. Zbierz wątpliwości z działów, wybierz to pytanie, które blokuje najdroższą decyzję, i dopiero je wyślij. Pamiętaj, że opinia zostanie opublikowana. Po anonimizacji, ale opis Twojego systemu stanie się częścią publicznego zbioru interpretacji, z którego będą korzystać inni.
MŚP / średni rynek
Opłata jest symboliczna, ale opis systemu już nie. Jeśli korzystasz z gotowego narzędzia, sprawdź najpierw, czy dostawca nie wystąpił już o opinię. Jeśli budujesz coś swojego albo zmieniasz cudze narzędzie i sprzedajesz je pod własną nazwą, opinia przed wdrożeniem kosztuje mniej niż przebudowa po skardze. Przy takich wnioskach w naszych usługach zaczynamy od rozpisania, co system naprawdę robi z danymi i gdzie decyduje człowiek. Dopiero potem formułujemy stanowisko.
Jeden ruch na ten tydzień
Wypisz pytania o AI Act, na które w Twojej firmie nikt nie umie dziś odpowiedzieć z pewnością. Przy każdym zapisz, jaką decyzję blokuje. Wybierz jedno i napisz dla niego dwa akapity: jak system działa naprawdę i jak Twoim zdaniem należy go ocenić. Jeśli po tej próbie oba akapity się bronią, masz gotowy wniosek, a formularz jest na stronie KRiBSI. Opisz swój przypadek: mailto:[email protected]?subject=Rozmowa%20z%20Aurora%20AI